Zwolnienie z VAT w 2026: kiedy je stracisz i co wtedy

Zakładasz firmę 1 kwietnia 2026 r. i fakturujesz 22 000 zł netto miesięcznie. Twój limit zwolnienia z VAT na ten rok to nie 240 000 zł, tylko 180 821,92 zł, bo w pierwszym roku liczysz go proporcjonalnie do dni działalności. Zwolnienie stracisz w grudniu, na fakturze, która przekroczy tę kwotę, i zapłacisz VAT od całej tej faktury.

Pełny limit na 2026 r. to 240 000 zł sprzedaży netto (biznes.gov.pl, stan na 24.09.2026). Zwolnienie masz, dopóki nie przekroczysz go ani w poprzednim, ani w bieżącym roku.

Przykład: miesiąc po miesiącu do grudnia

Od 1 kwietnia do 31 grudnia jest 275 dni. Limit: 240 000 × 275 / 365 = 180 821,92 zł.

Po listopadzie zostaje ci niecałe 5 000 zł zapasu, a grudniowa faktura jest ponad czterokrotnie większa. To ta faktura odbiera ci zwolnienie.

VAT płacisz od całej grudniowej sprzedaży, nie od nadwyżki ponad limit (art. 113 ust. 5 ustawy o VAT). Ile to kosztuje, zależy od klienta:

• Klient to firma na VAT. Doliczasz 22 000 × 23% = 5 060 zł i wystawiasz fakturę na 27 060 zł. Klient odliczy ten VAT, więc dla niego cena netto się nie zmienia.
• Klient to osoba prywatna, a cena jest ustalona. VAT siedzi w środku kwoty: 22 000 × 23 / 123 = 4 113,82 zł. Zostaje ci 17 886,18 zł zamiast 22 000 zł.

Skutek trwa dłużej niż do końca roku. Skoro przekroczyłeś limit w 2026 r., w 2027 r. zwolnienie ci nie przysługuje. Gdybyś zatrzymał sprzedaż w 2026 r. na 176 000 zł, w 2027 r. miałbyś pełne 240 000 zł limitu.

Czego nie liczysz do limitu

Liczysz sprzedaż netto, bez VAT. Nie wliczasz sprzedaży środków trwałych, na przykład firmowego laptopa albo auta, ani sprzedaży zwolnionej przedmiotowo z VAT, z wyjątkami m.in. przy nieruchomościach (biznes.gov.pl). Grafik z usługami za 150 000 zł, który sprzedał firmowy komputer za 4 000 zł, ma w limicie 150 000 zł.

Branże, które nie mają zwolnienia wcale

Prawnik, doradca, jubiler, firma windykacyjna: tu zwolnienie nie przysługuje nawet przy pierwszej fakturze na 500 zł (art. 113 ust. 13 ustawy o VAT). To samo dotyczy sprzedaży m.in. wyrobów z metali szlachetnych, większości towarów akcyzowych i nowych środków transportu. Jeśli prowadzisz taką działalność, rejestrujesz się do VAT przed pierwszą sprzedażą.

Co zrobić, gdy widzisz, że limit się kończy

1. Złóż VAT-R przed fakturą, która przekroczy limit. Biznes.gov.pl wskazuje, że zgłoszenie składasz przed dniem, w którym tracisz prawo do zwolnienia.
2. Zmień ceny dla klientów prywatnych albo pogódź się z niższym zarobkiem. Dla firm doliczasz VAT do ceny netto.
3. Przygotuj JPK_V7. Składasz go do 25. dnia następnego miesiąca.
4. Sprawdź program do faktur. Musi wystawiać faktury z VAT i obsługiwać KSeF, który od 2027 r. obejmuje wszystkie faktury dla firm.

Zwolnienie możesz też porzucić z własnej woli, na przykład gdy sprzedajesz tylko firmom i kupujesz drogi sprzęt, od którego odliczysz VAT. Wrócić możesz dopiero po upływie roku, licząc od końca roku rezygnacji.

Wpisz datę założenia firmy i sprzedaż z każdego miesiąca do licznika limitu VAT. Pokaże, ile zapasu masz do końca roku i w którym miesiącu go zabraknie.