Ulga na start a preferencyjny ZUS: różnice i kwoty 2026

Rejestrujesz firmę w CEIDG z datą 1 grudnia 2026 r. i chcesz wiedzieć, ile zaoszczędzisz na ZUS w pierwszych latach. Przy stawkach 2026 r. ulga na start i preferencyjny ZUS dają razem ok. 43,5 tys. zł mniej składek społecznych niż pełny ZUS przez 30 miesięcy. Z obu ulg korzystaj, chyba że w pierwszym pół roku możesz potrzebować zasiłku chorobowego albo macierzyńskiego.

Różnica jest prosta. Przez pierwsze 6 miesięcy nie płacisz składek społecznych wcale. Przez kolejne 24 płacisz je od niskiej podstawy 1 441,80 zł, czyli 420,86 zł miesięcznie bez chorobowego (iFirma, stan na 24.09.2026).

Twoje 30 miesięcy w złotych

Firma od 1 grudnia 2026 r. Zakładasz ją pierwszego dnia miesiąca, więc grudzień liczy się do ulgi.

Liczymy według stawek 2026 r., bez chorobowego:

1. Ulga na start: 6 × 1 788,29 zł = 10 729,74 zł.
2. Preferencyjny ZUS: 24 × (1 788,29 − 420,86) zł = 24 × 1 367,43 zł = 32 818,32 zł.
3. Razem: 10 729,74 + 32 818,32 = 43 548,06 zł.

W latach 2027 do 2029 kwoty będą inne, bo zależą od nowej płacy minimalnej i prognozowanego wynagrodzenia. Rząd wielkości zostanie jednak ten sam.

Tego ulgi nie obniżają

Składkę zdrowotną płacisz od pierwszego miesiąca w pełnej wysokości. Na skali to 9% dochodu, ale nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie. Na ryczałcie przy przychodzie do 60 000 zł rocznie to 498,35 zł (inFakt). Na uldze na start twój ZUS to więc nie 0 zł, tylko co najmniej 432,54 zł. Zaplanuj to w budżecie pierwszego miesiąca, zanim klient zapłaci pierwszą fakturę.

Ceną za niższe składki jest ochrona. Na uldze na start nie masz zasiłku chorobowego ani macierzyńskiego, a ten okres nie liczy się do stażu emerytalnego (biznes.gov.pl). Na preferencyjnym ZUS zasiłek i przyszła emerytura z tego okresu liczą się od podstawy 1 441,80 zł, więc są niskie.

Kiedy zrezygnować z ulgi na start

Planujesz dziecko w pierwszym roku firmy albo czeka cię zabieg. Prawo do zasiłku chorobowego przy dobrowolnym ubezpieczeniu zyskujesz dopiero po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia (Zielona Linia). Te 90 dni zaczyna biec dopiero wtedy, gdy płacisz składki społeczne z chorobowym.

Pominięcie ulgi kosztuje cię tyle: 6 × 456,18 zł = 2 737,08 zł, czyli preferencyjny ZUS z chorobowym za pierwsze pół roku. Za tę kwotę masz prawo do zasiłku od czwartego miesiąca, a nie od dziewiątego lub dziesiątego. Jeśli zasiłek jest realnie potrzebny, to niska cena. Jeśli nie, zostaw ulgę.

Co blokuje ulgę albo zabiera jej część

• Firma sprzed mniej niż 60 miesięcy. Działalność zamknięta w 2023 r. wyklucza ulgę na start w 2026 r.
• Praca dla byłego pracodawcy. Jeśli w firmie robisz dla niego to samo, co na etacie w tym lub w poprzednim roku, ulga nie przysługuje.
• Start w połowie miesiąca. Jeśli rejestrujesz firmę 15 grudnia, 6 miesięcy liczysz od stycznia (biznes.gov.pl). Data 1 grudnia jest więc wygodniejsza do planowania.
• Przegapione 7 dni. Do ZUS zgłaszasz się w ciągu 7 dni od startu firmy, a po uldze na start ponownie, z kodem preferencyjnego ZUS.
• Etat obok firmy. Wtedy składki z firmy liczy się inaczej i ten przykład cię nie dotyczy.

Po 30 miesiącach zaczyna się kolejny etap: Mały ZUS Plus albo pełny ZUS. Wpisz w kalkulator składek ZUS etap, w którym jesteś teraz, i formę opodatkowania. Zobaczysz, ile przelejesz do ZUS łącznie ze zdrowotną w pierwszym miesiącu po starcie.