Masz kontrakt B2B na 15 000 zł netto miesięcznie i płacisz pełny ZUS. Jeśli twoje koszty firmowe są niższe niż ok. 22 000 zł rocznie, wybierz ryczałt 12%. Powyżej tej kwoty więcej zostaje ci na skali podatkowej, a podatek liniowy 19% nie daje najwyższego wyniku przy żadnym poziomie kosztów.
Te 22 000 zł to ok. 12% przychodu. Typowy programista z laptopem co trzy lata, telefonem i kilkoma abonamentami mieści się poniżej. Leasing auta albo podwykonawca przesuwa cię nad próg.
Trzy poziomy kosztów obok siebie
Przychód 180 000 zł rocznie, pełny ZUS bez chorobowego (1 788,29 zł miesięcznie, czyli 21 459 zł rocznie), stawki 2026, kwoty w złotych. „Zostaje” to przychód minus koszty, ZUS, składka zdrowotna i podatek.
| Koszty rocznie | Zostaje: ryczałt 12% | Zostaje: skala | Zostaje: liniowy 19% |
|---|---|---|---|
| 5 000 zł | 125 147 zł | 118 189 zł | 118 274 zł |
| 30 000 zł | 100 147 zł | 103 439 zł | 99 017 zł |
| 70 000 zł | 60 147 zł | 73 547 zł | 67 514 zł |
Na ryczałcie każda złotówka kosztu obniża wynik o pełną złotówkę, bo podatek liczysz od przychodu. Na skali ta sama złotówka kosztuje cię mniej, bo zmniejsza podatek i zdrowotną. Dlatego przy wysokich kosztach ryczałt przegrywa coraz wyraźniej.
Wariant 30 000 zł kosztów, policzony do końca
Ryczałt 12%. Składka zdrowotna to 830,58 zł × 12 = 9 967 zł. Od przychodu odejmujesz ZUS i połowę zdrowotnej: 180 000 − 21 459,48 − 4 983,48 = 153 557 zł. Podatek: 153 557 × 12% = 18 427 zł. Zostaje: 180 000 − 30 000 − 21 459 − 9 967 − 18 427 = 100 147 zł.
Skala. Dochód: 180 000 − 30 000 − 21 459 = 128 541 zł. Zdrowotna: 128 541 × 9% = 11 569 zł, na skali jej nie odliczasz. Podatek: 120 000 × 12% − 3 600 = 10 800 zł za pierwszy próg, plus (128 541 − 120 000) × 32% = 2 733 zł. Razem 13 533 zł. Zostaje: 128 541 − 11 569 − 13 533 = 103 439 zł.
Liniowy. Zdrowotna: 128 541 × 4,9% = 6 298 zł, mieści się w limicie odliczenia 14 100 zł. Podatek: (128 541 − 6 298) × 19% = 23 226 zł. Zostaje: 128 541 − 6 298 − 23 226 = 99 017 zł.
Skala wygrywa z ryczałtem o 3 292 zł rocznie, czyli ok. 274 zł miesięcznie. Liniowy przegrywa z obiema formami.
Co zmienia wynik bardziej niż koszty
- Stawka ryczałtu dla twojej usługi. Przy 15% ryczałt wygrywa tylko do ok. 11 000 zł kosztów. Przy 8,5% aż do ok. 35 000 zł. Sprawdź klasyfikację, zanim cokolwiek policzysz.
- Preferencyjny ZUS. Przy 420,86 zł miesięcznie próg przesuwa się z ok. 22 000 do ok. 33 600 zł kosztów. Ten etap trwa jednak tylko 24 miesiące, a decyzję podejmujesz na cały rok.
- Druga osoba w rodzinie. Wspólne rozliczenie z małżonkiem działa tylko na skali. Przy dochodzie ok. 128 000 zł i małżonku bez dochodu może przenieść całą twoją nadwyżkę ponad 120 000 zł do stawki 12%. Tego wariantu nie liczymy w tabeli.
- Pokusa „kupię coś w koszty”. Na skali zakup za 1 000 zł oszczędza ci ok. 120 do 320 zł podatku i 90 zł zdrowotnej. Reszta to twoje pieniądze. Kupuj to, czego firma potrzebuje, a nie po to, żeby zmieścić się w progu.
Założenia: brak innych dochodów i ulg, zdrowotna liczona rocznie, kwoty zaokrąglone do złotych. Reforma składki zdrowotnej została zawetowana w 2025 r., więc w 2026 r. obowiązują dotychczasowe zasady.
Zanim zdecydujesz, zsumuj faktury kosztowe z ostatnich 12 miesięcy i wpisz tę kwotę razem ze swoją stawką ryczałtu do kalkulatora podatku JDG. Jeśli wynik wyjdzie w pobliżu progu, wybierz formę, która będzie lepsza przy kosztach planowanych na 2027 r., a nie tych z tego roku.
Źródła i stan na dzień
- Podatnik.info, skala podatkowa 2026: progi i kwota wolna · stan na 24.09.2026
- inFakt, składka zdrowotna 2026 dla skali, liniowego i ryczałtu · stan na 24.09.2026
- Proplanum, składki ZUS 2026 (pełny ZUS) · stan na 24.09.2026
- iFirma, składki ZUS 2026 (preferencyjny ZUS) · stan na 24.09.2026
- Poradnik Przedsiębiorcy, stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych · stan na 24.09.2026
Przepisy i cenniki się zmieniają. Przed decyzją sprawdź aktualny stan u źródła.
Pytania i odpowiedzi
Przy jakim dochodzie liniowy opłaca się bardziej niż skala?
Przy obciążeniach z 2026 r. liniowy zrównuje się ze skalą przy dochodzie ok. 153 000 zł rocznie. Przy przychodzie 180 000 zł osiągasz taki dochód tylko przy bardzo niskich kosztach, a wtedy i tak wygrywa ryczałt.
Czy na ryczałcie mogę rozliczyć się wspólnie z żoną?
Nie. Wspólne rozliczenie z małżonkiem działa tylko na skali podatkowej. To jeszcze jeden argument za skalą, gdy małżonek zarabia mało.
Jaka składka zdrowotna na ryczałcie przy 180 000 zł przychodu?
830,58 zł miesięcznie, bo przychód mieści się w progu od 60 000 do 300 000 zł. Połowę zapłaconej składki odliczasz od przychodu.
Czy mogę mieć ryczałt 12% jako grafik?
Stawkę wyznacza rodzaj usługi, nie zawód. Projektowanie stron i aplikacji bywa objęte stawką 8,5%, a część usług 15%. Przed wyborem sprawdź klasyfikację swojej usługi.



